Niegasnąca pamięć. Wprowadzenie do 60. Rajdu „Po kamienistej drodze” do Pęcic

Był to siódmy taki objazd zrealizowany dzięki współpracy Klubu PTTK „Varsovia” i Urzędu Gminy Michałowice. W skład delegacji weszli: Roman Żuchowski – Główny Specjalista ds. Kultury Urzędu Gminy Michałowice, Prezes Klubu PTTK „Varsovia” – Daniel Wolborski oraz członkowie Młodzieżowej Sekcji Klubu „Varsovia”: Maksymilian Warmuz, Wojciech Warmuz. 

Cmentarz na Żbikowie (Pruszków)

Krystyna Serwaczak (1930-2016) – założycielka w 1966 r. Klubu Turystyczno-Krajoznawczego PTTK „Varsovia” oraz Prezes Zarządu tego Klubu w latach 1970-2002. Inicjatorka i w dużej mierze wykonawczyni  corocznego, od 1967 r., Rajdu „Po kamienistej drodze” do Pęcic, którego celem jest upamiętnienie poległych i pomordowanych Powstańców Warszawskich w bitwie pęcickiej 2 sierpnia 1944 r. (w 1946 r. była świadkiem ekshumacji ciał Powstańców oraz ich uroczystego pochówku, jak też uczestniczyła w ceremonii poświęcenia pęcickiego Pomnika-Mauzoleum).

Cmentarz w Pruszkowie przy ulicy 2 sierpnia

Kapitan Harcmistrz Stefan Kowalski ps. „Jaroń” (1915-1979) – mieszkaniec Pruszkowa, harcerz, żołnierz kampanii wrześniowej 1939 r. W listopadzie 1939 r. współtworzył zalążki tajnego harcerstwa, czyli Szarych Szeregów, na terenie Pruszkowa. Został komendantem Hufca Szarych Szeregów o kryptonimie „Zielony Dąb”. W 1943 r. stanął na czele plutonu pruszkowsko-pęcickiego 1718. W czasie Powstania Warszawskiego, jako dowódca kompanii, walczył w Zgrupowaniach „Leśnik” i „Radosław”. Przeszedł „piekło Starego Miasta”. Po zakończeniu wojny w 1947 r. powrócił do Polski i podjął próbę odbudowy harcerstwa, co było utrudniane przez władze komunistyczne. Ostatecznie znalazł schronienie w PTTK. Był Wiceprezesem Klubu PTTK „Varsovia” i współorganizatorem Rajdu „Po kamienistej drodze” do Pęcic. W 1993 r. został patronem Klubu Turystyczno-Krajoznawczego „Varsovia”. 

Wraz z nami kwiaty na wspomnianych wyżej cmentarzach złożyli – Prezydent Miasta Pruszkowa, Pan Piotr Bąk oraz  Wiceprezydent Miasta Pruszkowa, Pan Michał Landowski.

Cmentarz Powązkowski (Stare Powązki) w Warszawie

Maria Krassowska ps. „Majka”, „Kasztan” (1928-1944) – harcerka z Komorowa, sanitariuszka i łączniczka w Powstaniu Warszawskim (1. kompania w IV Zgrupowaniu „Gurt”). Ciężko ranna w brzuch 1 sierpnia, gdy biegła jako sanitariuszka udzielić pomocy rannemu koledze. Zmarła w wyniku odniesionych ran 2 sierpnia. Obraz „Majki” Krassowskiej zawdzięczamy jej samej, gdyż przez dwa lata (od 1 kwietnia 1942 r. do 30 stycznia 1944 r.) spisywała swoje wspomnienia i przeżycia.

Kwiaty na grobie Marii Krassowskiej złożyła z nami Wójt Gminy Michałowice, Pani Małgorzata Pachecka i Pani Lidia Kulczyńska-Pilich, która wspomnienia „Majki” ocaliła od zapomnienia, wydając książkę Zwierzenia. Zapiski niezwykłej dziewczyny z lat 1942-1944.

Warto dodać, że w maju tego roku odbył się 1. Rajd Pieszy „Śladami Marii Krassowskiej” po Komorowie.

Janusz Chyczewski ps. „Pawlak” (1912-1970) – kapitan Wojska Polskiego, żołnierz Korpusu Ochrony Pogranicza w 1939 r. (służył w batalionie dowodzonym przez majora Mieczysława Sokołowskiego). W okresie okupacji i Powstania Warszawskiego oficer organizacyjny IV Obwodu „Grzymała” (Ochota) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Szlak bojowy: Ochota – Pęcice – Lasy Chojnowskie.

Cmentarz Bródnowski w Warszawie

Stefan Jan Trzebski ps. „Czerw” (1903-1985) – podporucznik, oficer łączności w sztabie IV Obwodu „Grzymała” (Ochota) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Szlak bojowy: Ochota – Pęcice.

Tadeusz Kotecki ps. „Kalina” (1919-1998) – oficer  IV  Obwodu „Grzymała” (Ochota)  Okręgu  Warszawskiego  Armii Krajowej – 1. Rejon – III Zgrupowanie. Szlak bojowy: Ochota – Pęcice.

Jerzy Miller ps. „Allach” (1921-1985) – IV Obwód „Grzymała” (Ochota) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej – 3. Rejon – II Zgrupowanie – kapral w plutonie 420. Szlak bojowy: Ochota – Pęcice.

Kolejny raz mieliśmy okazję uczcić pamięć poległych w walce z okupantem niemieckim o wolną Polskę. Dbanie o pamięć to patriotyczny obowiązek wszystkich Polaków. 

Daniel Wolborski           

Prezes Klubu PTTK „Varsovia”